Afganistan'da Taliban'dan Yeni Ceza Kanunu: Eleştiriler ve Toplumsal Etkiler
Taliban yönetimi, yeni ceza kanunu tasarısıyla toplumsal yapıyı etkileyen düzenlemeler getirdi. Tasarı, sınıf temelli cezalandırma sistemi ve kız çocuklarının eğitimine yönelik kısıtlamalarla dikkat çekiyor.
Afganistan'da Taliban yönetimi, uzun süredir devam eden baskıcı uygulamalarına bir yenisini ekleyerek yeni bir ceza kanunu tasarısı açıkladı. Bu tasarı, toplumsal yapıyı derinden sarsan düzenlemeler içeriyor ve eleştirmenler tarafından ayrımcı bir ceza sistemini meşrulaştırma çabası olarak değerlendiriliyor.
Yeni kanun tasarısında toplum, farklı sınıflara ayrılıyor ve suçlara verilecek cezalar bu sınıflara göre değişkenlik gösteriyor. Tasarıda sıkça kullanılan "efendi" ve "köle" terimleri, uluslararası hukuk normlarıyla çeliştiği için eleştiriliyor. Bazı maddelerde cezaların kölenin efendisine bırakılması, insan hakları savunucuları tarafından sert bir şekilde kınanıyor.
Tasarıda, teolojik temelli ayrıcalıklar da göze çarpıyor. Örneğin, bir suçun "din alimi" tarafından işlenmesi durumunda yalnızca uyarı ile sonuçlanması öngörülüyor. Seçkinler için ise mahkemeye çağrı gibi hafif yaptırımlar öngörülürken, orta sınıf suçlulara hapis cezası veriliyor. En alt sınıftaki suçlular içinse bedensel cezalar da uygulanabiliyor.
Bu sınıf temelli cezalandırma sistemi, uluslararası eşitlik ve adil yargılama ilkeleriyle çeliştiği gerekçesiyle insan hakları örgütleri tarafından tepki topluyor.
Ayrıca, bu ceza kanunu tasarısı, Taliban'ın kız çocuklarının eğitimine yönelik mevcut kısıtlamalarını da vurguluyor. Taliban, kız çocuklarının ortaokuldan sonraki eğitimlerine izin vermiyor ve bu durum, yaklaşık 2,2 milyon kız çocuğunun eğitim hakkının engellenmesine neden oluyor.
Uluslararası kuruluşlar, Taliban'a baskı yaparak kız çocuklarının eğitim hakkının yeniden tanınmasını ve eşit ceza uygulamalarının sağlanmasını talep ediyor, ancak henüz somut bir değişiklik gerçekleşmedi.
Taliban'ın kadınlar ve kız çocuklarına yönelik baskı politikaları, daha geniş bir çerçevede devam ediyor. Ülkede kadınların kamu alanındaki görünürlüğü ciddi şekilde kısıtlanmış durumda; çalışma, serbest dolaşım ve eğitim gibi temel haklardan mahrum bırakılıyorlar. Afganistan, hala kız çocuklarının 12 yaş sonrası eğitim hakkının engellendiği ve kadınların sosyal yaşamdan dışlandığı bir ülke olarak dikkat çekiyor.