Yapay zeka, kadın sağlığı araştırmalarında önemli boşlukları doldurmaya başlıyor.
Menstrüel Döngüdeki Değişiklikler
Bir kadının menstrüel döngüsünün ortasında vücudu önemli değişiklikler geçirir. Bu değişiklikler, giyilebilir fitness takip cihazlarında bile gözlemlenebilir. Dinlenme kalp atış hızı yükselir, vücut sıcaklığı yarım derece artar ve uyku kalitesi bozulur. Ancak, bu verilerin analizi çoğu zaman karmaşık ve belirsizdir; içki içmek, maraton koşmak veya basit bir soğuk algınlığı gibi faktörler verileri etkileyebilir.
Bu karmaşık veriler nedeniyle, menstrüel döngü ile sağlık sonuçları arasında somut bağlantılar bulmak oldukça zorlaşıyor. Mevcut çalışmalar, belirli bir düzende verileri olmayan bireyleri dışlayarak büyük grupların araştırmadan silinmesine neden oluyor.
Çeşitliliği Artırmak İçin Yeni Yaklaşımlar
Gladstone Institute’dan Dr. Barbara Engelhardt, dünya genelinde her ay menstrüel döngü yaşayan 2 milyar insanın yalnızca %1’inin mevcut araştırmalarda temsil edildiğini vurguluyor. Çoğu çalışma, sadece sağlıklı, Avrupa kökenli kadınları dahil ediyor ve bu da büyük bir nüfus kesimini dışarıda bırakıyor.
Dr. Engelhardt, farklı geçmişlere sahip kadınların menstrüel döngülerini anlamak için yapay zeka (AI) kullanarak yeni bir model geliştirdi. Bu model, fitness takip cihazlarından toplanan verileri analiz ederek, döngülerin sağlık üzerindeki etkilerini daha iyi anlamayı amaçlıyor.
Giyilebilir Cihazların Rolü
Giyilebilir cihazlar sayesinde, menstrüel döngüleri incelemek için daha önce sadece kağıt günlüğü ve sıcaklık ölçümü gibi geleneksel yöntemlere dayanan araştırmaların yerini alıyor. Engelhardt’ın ekibi, “STIGMA” adı verilen bir çalışma başlatarak, geçmişte menstrüel sağlık araştırmalarında göz ardı edilen grupları hedef alıyor.
Bu çalışma için Oura Ring ile işbirliği yaparak, 300 katılımcıya akıllı yüzükler temin edildi. Bu yüzükler, katılımcıların kalp hızı, cilt sıcaklığı, uyku kalitesi ve hareket verilerini sürekli olarak topluyor.
Veri Karmaşası ve Çözüm Yöntemleri
Giyilebilir cihazlar, kadınların döngüleri hakkında veri toplamak için önemli bir araç olsa da, biyometrik verilerin karmaşası devam ediyor. Engelhardt, topladıkları verilerin düzensizliğini çözmek için yeni bir yapay zeka modeli geliştirdiklerini belirtiyor.
Bu model, “Gaussian process” adı verilen bir makine öğrenimi türü kullanarak, karmaşık ve düzensiz verilerden anlamlı desenler bulmayı amaçlıyor. Böylece, menstrüel döngüleri düzenli olmayan katılımcıları da inceleyebiliyorlar.
Yeni Buluntular ve İleriye Dönük Beklentiler
Engelhardt’ın ekibi, şu ana kadar topladıkları verilerde, geleneksel araştırma yaklaşımlarının kaçırdığı bazı desenlere rastladı. Örneğin, profesyonel sporcuların döngülerinin genellikle çok düzenli olduğu, bunun da yeterli kalori alımına bağlı olduğu tespit edildi.
Ayrıca, doğum sonrası süt arzının, menstrüel döngü geri döndüğünde belirli bir dönemde keskin bir şekilde düştüğü ancak bir hafta içinde tekrar yükselebileceği ortaya çıktı. Bu tür bulgular, kadınların sağlıklarını daha iyi anlamalarına yardımcı olabilir.
Menstrüel Döngünün Önemi
Dr. Engelhardt, kadınların menstrüel döngülerini beşinci hayati belirti olarak görmeleri gerektiğini vurguluyor. “Kalp atış hızımızı öğrenmek için saatlerimize bakıyoruz; kadınların döngülerini de aynı şekilde takip etmelerini istiyoruz” diyor. STIGMA çalışmasının sonuçları, bu yılın ilerleyen dönemlerinde resmi olarak yayımlanması bekleniyor.
