Şırnak’ta bu yılki yağışlı kış mevsimi, dağlardaki meşe ağaçlarında nadir bir “gezu” (kudret helvası) bolluğuna sebep oldu. Yerel halk, bu şifalı salgıyı toplamak için büyük çaba sarf ederken, Şırnaklı kadınlar bu doğal ürünleri geleneksel yöntemlerle Gezu Pekmezi’ne dönüştürüyor. Diğer pekmez türlerinden ayıran zorlu üretim süreci ve nadir bulunması, bu kültürel mirası özel kılıyor.
Meşe ağaçları ve bazı çalı türleri üzerinde oluşan bu tatlı salgı, Kur’an-ı Kerim’de de anılan kutsal bir yiyecek olarak değerlendirilmekte. Türkiye’nin diğer bölgelerinde üzüm, dut ve keçiboynuzu pekmezi üretilirken, Şırnak’a özgü Gezu Pekmezi, yüksek işçilik gerektirmesiyle dikkat çekiyor. Dağlardan özenle toplanan meşe dalları, önce güneşte kurutuluyor. Kuruyan dallar, temiz çadırların üzerine serilerek silkeleniyor ve üzerindeki gezu dökülüyor.
Elde edilen ürün, yaprak ve odun parçalarından arındırılmak için ince eleklere konuluyor. Eleğin altına düşen temiz kısım doğrudan tüketilirken, tortulu kısım pekmez yapımında kullanılıyor. Gezu Pekmezi’nin yapım süreci geleneksel adımlarla ilerliyor. İlk olarak, tortulu kısım büyük leğenlere alınarak su ekleniyor ve bir gece bekletiliyor. Bu işlemle gezu özünün tamamı suya aktarılıyor.
Ertesi gün, karışım tekrar süzülerek pürüzsüz bir sıvı elde ediliyor. Bu şifalı su, büyük kazanlarda odun ateşinde saatlerce kaynatılıyor ve yüzeyde biriken siyah köpükler sürekli temizleniyor. Yaklaşık 5 saat süren kaynatma işleminin ardından pekmez koyulaşıyor ve berrak bir kırmızı renge bürünüyor. Soğuduktan sonra cam kavanozlara doldurulan pekmez, kış boyunca tüketilmek üzere saklanıyor.
Bu yıl yaşanan gezu bolluğu, üreticileri sevindirirken, Şırnaklı kadınların emekleriyle hazırlanan bu kültürel miras, aile ekonomisine de katkı sağlıyor.
