Tip 1 diyabeti olan annelerin çocukları, babaları bu hastalığa sahip olanların çocuklarına kıyasla hastalığı daha düşük bir oranda geliştiriyor.
Anne Etkisi ve Genetik Risk
Tip 1 diyabeti olan annelerin çocukları, bu hastalığa sahip olan babaların çocuklarına göre hastalığı yaklaşık yarı oranında geliştirmektedir. University of Colorado Anschutz tarafından yürütülen bir araştırma, genetik riskin bu uzun zamandır gözlemlenen anne etkisini açıklamadığını ortaya koydu. Araştırma, Diabetes Care dergisinde yayımlandı.
Araştırmacılar, Tip 1 diyabet için artmış genetik risk taşıyan çocukları takip eden TEDDY çalışmasında 6,942 çocuğu inceledi. Bu çalışma, çocukların bebeklik döneminden ergenliğe kadar izlenmesini kapsamaktadır.
Hamilelik Kaybı Sorusu
Araştırmacılar, anneleri Tip 1 diyabetli olan çocukların neden daha az sıklıkla hastalığa yakalandığını anlamak için hamilelik kaybının açıklayıcı bir etken olup olmadığını da inceledi. CU Anschutz School of Medicine’dan Randi K. Johnson, “Bu görece anne koruma etkisi, Tip 1 diyabeti olan kişilerin yaşayan çocukları üzerine yapılan çalışmalarda tutarlı bir şekilde gözlemlenmiştir,” dedi.
Johnson, “Bu koruma etkisinin, en yüksek riskli çocukların hamileliklerinin seçici kaybından kaynaklandığına dair uzun süredir tartışılan ama kanıtlanmamış bir açıklama var,” diye ekledi.
Genetik Riskte Fark Yok
Araştırmacılar, çocukların Tip 1 diyabet için kalıtsal genetik riskini genişletilmiş bir genetik risk skoru kullanarak karşılaştırdı. Sonuçlar, Tip 1 diyabeti olan annelerin çocukları ile babalarının çocukları arasında anlamlı bir genetik risk farkı olmadığını gösterdi.
Buna rağmen, etkilenen annelerin çocukları, çalışmanın süresi boyunca Tip 1 diyabet geliştirme oranlarında yaklaşık %50 daha düşük bir orana sahipti. Ayrıca, bu çocuklar, pankreasın insülin üreten hücrelerine karşı bağışıklık sistemi aktivitesinin erken bir işareti olan adacık otoimmünitesi geliştirme riskinin de daha düşük olduğunu gösterdi.
Yaşa Göre Değişen Etki
Araştırmacılar, etkilenen annelerin çocuklarında adacık otoimmünitesindeki azalmanın 6 yaşından sonra ortadan kalktığını buldu. Ayrıca, bu çocukların adacık otoimmünitesi geliştirdikten sonra Tip 1 diyabet tanısına daha yavaş ilerlediğine dair bir kanıt bulunmadı.
Sarah D. Slack, “Yaşa özel analizimiz, anne koruma etkisinin erken yaşamda, preklinik Tip 1 diyabetin başlangıcında işlediğini gösteriyor,” dedi ve bu etkinin sabit kalmayıp zayıflamasının gelecekteki araştırmaları daha dinamik mekanizmalara yönlendirebileceğini vurguladı.
Yeni Önleme Yolları Açılıyor
Araştırma, anne koruma etkisinin nedenini veya hamileliği doğrudan kaynağı olarak belirlemese de, bulgular hamilelik kaybının bu fenomeni açıkladığı hipotezini sorgulamaktadır. Johnson, “Tip 1 diyabetin oluşumunu önlemek için yollar bulmayı hedefliyoruz,” dedi.
Epigenetik değişiklikler, araştırılan bir diğer olası biyolojik mekanizma olarak öne çıkıyor. Bu değişiklikler, genlerin açılıp kapanma biçimini etkiler ve hamilelik ile erken yaşam sırasında etkilenebilir.
Araştırma, Leona M. ve Harry B. Hayırsever Trust tarafından desteklenmektedir. Helmsley, Tip 1 diyabetin gelişimini önlemek veya geciktirmek için stratejiler geliştirme taahhüdüyle bu önemli çalışmayı desteklemektedir.
Sonuçlar ve Gelecek Araştırmalar
Anne koruma mekanizmalarını anlamak, araştırmacıların erken yaşam biyolojik süreçlerinin Tip 1 diyabeti önlemek veya geciktirmek için fırsatlar sunup sunmadığını belirlemelerine yardımcı olabilir.
